Visie SPH op kolenmijnbouw en teerzandwinning

SPH belegt niet in teerzandwinningsbedrijven of kolenmijnbouwbedrijven die zich voornamelijk op (thermische) steenkool richten.

Wat valt hieronder?

Dit zijn bedrijven die zelf aan teerzandwinning of kolenmijnbouw doen of die zich bezighouden met de verwerking of distributie (transport en logistiek) van teerzandolie of steenkool

In onze uitsluitingenlijst staat welke bedrijven SPH uitsluit. Er staan nu (1 juni 2021) 27 bedrijven op die we uitsluiten wegens betrokkenheid bij teerzandwinning of kolenmijnbouw. De lijst wordt ieder half jaar geüpdatet

Wanneer belegt SPH niet in een bedrijf?

  • Thermische steenkool: SPH sluit bedrijven uit van beleggingen als de omzet voor meer dan 50% afkomstig is uit activiteiten die gerelateerd zijn aan steenkool. Sinds 1 september 2021 hanteren we voor de beleggingscatagorie aandelen een grens van 5%. Bij het bepalen van de omzet die aan steenkool gerelateerd is, zijn zowel de winning van thermische steenkool (inclusief bruinkool, bitumineuze, antraciet en stoomkolen) als de verkoop ervan aan externe partijen relevant. Inkomsten uit kolenhandel kunnen we door databeperkingen nog niet meenemen in deze berekening.
  • Teerzanden: SPH sluit bedrijven uit van beleggingen als de omzet voor meer dan 50% afkomstig is uit activiteiten die gerelateerd zijn aan teerzanden – het winnen van bitumen uit teerzanden voor de verwerking tot olieproducten. Sinds 1 september 2021 hanteren we voor de beleggingscatagorie aandelen een grens van 5%.
  • Ambitie: SPH is van plan de omzetgrens bij de andere beleggingscategorieën ook op korte termijn van 50% naar 5% te verlagen en meer activiteiten mee te laten wegen. Denk bijvoorbeeld aan elektriciteitswinning uit kolen, schalieolie- en gaswinning of arctische gas- en oliewinning.

Waarom belegt SPH hier niet in?

Kolenmijnbouw en teerzandolie zijn schadelijk voor de mens en maatschappij en passen niet bij de normen en waarden van SPH en haar deelnemers:

  • richt geen schade aan
  • help mensen en draag bij aan de maatschappij

Kolenmijnbouw en teerzandolie dragen bovendien niet positief bij aan de kernthema’s van SPH – Gezondheid (deelthema: schoon water en riolering) en Klimaat (deelthema: leefomgeving, Parijsakkoord / doelstelling 50% CO2-reductie in 2030).

  • Bij het gebruik van steenkool komen veel CO2 en vervuilende stoffen vrij, waardoor het sterk bijdraagt aan klimaatverandering en verzuring. De uitstoot is ongeveer twee keer zo hoog als bij het gebruik van aardgas voor de elektriciteitsvoorziening.
  • Het gebruik van teerzandolie levert meer dan twee keer zo veel uitstoot van broeikasgassen dan bij andere manieren van oliewinning. Bovendien leidt de winning tot schade aan de natuur: grote oppervlaktes land, vaak bossen, worden opgeofferd voor het delven, waarna grote open mijnen overblijven. Het gebruik van stoom en chemicaliën in de aarde leidt tot aantasting van de bodem. Dit heeft een negatieve invloed op de biodiversiteit.

SPH streeft naar een beleggingsportefeuille die per saldo CO2-neutraal is in 2050. Daarvoor werkt SPH toe naar de klimaatdoelstellingen van het Parijsakkoord, met als tussentijds doel 50% CO2-reductie in de beleggingsportefeuille in 2030 ten opzichte van 2015. SPH wil hiermee een positieve bijdrage leveren aan een verantwoorde en geleidelijke transitie naar een klimaatneutrale economie in 2050. 

Waarom geleidelijk?

Onze maatschappij is nu nog te veel afhankelijk van fossiele brandstoffen om een abrupte en volledige overgang naar hernieuwbare brandstoffen mogelijk te maken. De wereldwijde vraag naar brandstoffen blijft stijgen. Er is nog niet voldoende hernieuwbare/duurzame energie beschikbaar om aan die vraag te voldoen.

Wanneer belegt SPH wel in een bedrijf?

SPH belegt in bedrijven die minder dan 50% van hun omzet halen uit kolenmijnbouw of teerzandolie. Sinds 1 september 2021 hanteren we voor de beleggingscatagorie aandelen een grens van 5%. Deze bedrijven zetten zich vaak ook in voor duurzame energiewinning. SPH spoort deze bedrijven aan tot meer inzet op duurzaamheid. Hierbij adresseren we ook eventuele zorgen om mensenrechten, arbeidsveiligheid en milieuproblemen.

Zoals gezegd zijn we van plan om bij de andere beleggingscategorieën ook de grens van 50% te verlagen naar 5%. We verschuiven de grens naar 5% en niet naar 0% omdat we anders ook de bedrijven uitsluiten die al goed op weg zijn met de omslag naar duurzame energiewinning.

SPH verwacht van deze bedrijven – net als van alle bedrijven waarin SPH belegt -  dat ze de nationale en internationale regels naleven. Uitgangspunt daarbij zijn de OESO-richtlijnen. Dit betekent dat wij verwachten dat bedrijven zich houden aan onze criteria voor verantwoord ondernemen. Als dat nog niet het geval is, zet SPH andere middelen in om ze te stimuleren dat alsnog te doen. Indien we onvoldoende voortgang zien, kan dat reden zijn om niet meer in de betreffende bedrijven te beleggen.

  • Elektriciteit uit steenkool is verreweg de meest CO2-intensieve vorm van energie-opwekking. De verbranding van steenkool in energiecentrales zorgt voor meer dan 40% van de wereldwijde CO₂-uitstoot en draagt daarmee sterk bij aan klimaatverandering. Het is daarom van belang dat mijnbouwbedrijven die steenkool winnen en elektriciteitsbedrijven die hier energie uit opwekken overstappen op duurzamere alternatieven. gaan in gesprek met deze bedrijven om dit proces waar mogelijk te versnellen.

Voorbeeld Enel

Enel ligt op koers om haar steenkoolcapaciteit in 2030 volledig afgebouwd te hebben. In 2022 zal Enel haar steenkoolcapaciteit al met 74% verlaagd hebben ten opzichte van 2018. Tegelijkertijd investeert Enel flink in het versnellen van de groei van haar hernieuwbare energiecapaciteit. Hierdoor zal in 2022 Enels hernieuwbare energiecapaciteit 60% uitmaken van de totale productiecapaciteit.

Meer thema's

Lees ook onze visie op andere thema's, zoals wapenhandel en de tabaksindustrie.